Diz Protezi

Diz Protezi Nedir, Çeşitleri Nelerdir

Diz Protezi

Diz eklemi fonksiyonel açıdan insanın günlük yaşamında büyük önem taşımaktadır. Gerek insana hareket kabiliyeti kazandırması gerekse de vücut ağırlığının tamamını taşıması nedeni ile sağlığının korunması gereken diz eklemlerinde birçok problem açığa çıkabilmektedir. Son yıllarda teknolojik gelişmeler ve cerrahi alanının hyeni imkanlar sunması sonucunda diz eklem hastalıklarında diz protezi uygulamasına başvurulmaktadır. 

Diz Eklem Yapısı

İnsanın en karmaşık eklemleri arasında yer alan diz eklemi; kemik, kıkırdak, kas ve bağ dokularının yanı sıra menisküs ve yumuşak dokularının da yer aldığı mekanik özellikli bir eklemdir Bu yapıda femur ve tibia kemikleri ve bunları çevreleyen kıkırdak ve bağ dokularının hareket imkanı açısından işlevi büyüktür. 

Başlıca görülen diz eklemi hastalıkları aşağıdaki şekilde sıralanabilmektedir;

  •  Romatoid artrit
  •  Osteoartrit
  •  Posttravmatik artrit
  •  Artroz
  •  Eklem kemiği kırıkları
  •  Bağ kopmaları
  •  Yırtıklar

Diz Protezi Anatomisi

Diz protezinin yapısı genellikle 3 kısımdan oluşmaktadır. Bunşar; tibi, femoral ve polientilen bileşenleridir. Diz eklem yapısına uyumlu bir şekilde tasarlanan bu protezler hastaların diz eklem ölçülerine uygun olarak tasarlanmaktadır. Genellikle ileri yaşlardaki hastalarda tercih edilen diz protezinin yaklaşık 20 ila 25 yıl ömrü bulunmaktadır. Kullanım ömtrü tükenen diz protezlerinin yeni protezler ile değiştirilmesi gerekmektedir.

Diz Protezi Tasarımları

Diz protezlerinin tasarımı eklemde yaşanılan probleme ve hastanın diz eklem anatomisine göre değişik şekilde uygulanmaktadır. Bu noktada başlıca diz protezi tasarımları aşağıdaki şekilde sıralanabilmektedir;

Arka Stabilize Tasarımlar :Genellikle total diz protezi uygulamalarında kullanılmaktadır. 

Bağ Koruyan Tasarımlar: Özellikle posterior çapraz bağların korunmasında etken olan total diz protezleridir.

Tek Bölmeli Tasarımlar: Diz ekleminde salt bir kısmın zarara uğradığı problemlerde uygulanan protezlerdir. 

Son yıllarda geliştirilen diz protezleri titayum, kobalt-krom karışımı maddelerden üretilmektedir. Bu maddeler hastalarn vücudunda herhangi bir alerjik reaksiyona neden olmamakla birlikte diz ekleminde bulunan diğer dokular ile oldukça hızlı bir şekilde kaynama özelliğine sahiptir. 

Diz Protezi Hangi Durumlarda Uygulanır?

Bir önceki başlıkta sık yaşanan diz eklemi hastalıklarını sıralamıştık. Bu hastalıklar insanın günlük yaşamında birtakım şikayetlere yol açmakta ve yaşam kalitesibi öneml iderecede düşürmektedir. Diz eklemi hastalıklarının tedavisine geçmeden önce diz eklemi hastalıklarının risk faktörleri ve açığa çıkardağı şikayetlerden söz etmek gerekmektedir. 

Diz Eklemi Hastalıkları Risk Faktörleri Nelerdir?

Diz ekleminin kemik, kas, kıkırdak ve benzeri dokulardan oluştuğunu söylemiştik. Bu dokularının deformasyona uğramasındaki başlıca risk faktörleri şu şekilde sıralanabilmektedir;

- Genetik faktörler (ailede kireçlenme, kemik erimesi, romatoid artrit gibi problemlerin görülmesi riski arttırmaktadır)

- İleri yaş (eklemi oluşturan özellikle kemik ve kıkırdak dokuda yaşlanmaya bağlı eskime ve deformasyon oluşmaktadır)

- Çeşitli Enfeksiyonlar (kontrol altında tutulamayan ve tedavi edilmeyen enfeksiyonlar diz eklemi yapısını bozabilmektedir)

- Kan hastalıkları (kandaki mineral eksikliği ya da fazlalıkları sonucunda diz eklemi yapısında bozulmalar yaşanabilmektedir) 

Diz Eklemi Hastalıkları Hangi Belirtileri Açığa Çıkarır?

Diz eklemi hastalıklarının hastada açığa çıkardığı problemler aşağıdaki şekilde sıralanabilmektedir; 

  •  Ağrı
  •  Sertlik
  •  Hareket kısıtlılığı 
  •  Ödem
  •  Hassasiyet
  •  Eklemlerden ses gelmesi

Diz protezi diz eklmi hastalıklarının tedavisinde uygulanan nitelikli ve konforlu bir tedavi yöntemidir. Diz protezi ameliyatı günümüzde genellikle kireçlenme probleminin tedavisinde başvurulan bir yöntemdir. Kireçlenme; diz ekleminde bulunan kıkırdak dokunun deformasyona uğraması ve aşınması sonucunda açığa çıkan kronik bir problemdir. İlerleyici özelliği de bulunan kireçlen probleminde cerrahi dışı tedavi yöntemlerinin uygulanmaması sonucunda diz protezi ameliyatına başvurulmaktadır.